شنبه 27 عقرب|آبان 1396 برابر با 18 نومبر 2017

بررسی وضعیت فرهنگی در سال 1395



 30 حوت|اسفند 1395

 

سال 1395 برای افغانستان، سال مرگ نویسنده‌گان مشهورش بود. در این سال اکرم عثمان، کریم میثاق، محب بارش و بارق شفیعی چشم از جهان فرو بستند.

در این سال اتحادیۀ نویسنده‌گان افغانستان برای نخستین بار شب‌های بخارا را در کابل با حضور علی دهباشی، صاحب امتیاز مجلۀ بخارا برگزار کرد و مجلۀ فرهنگی بخارا، شبی را در تهران برای رهنورد زریاب، داستان‌نویس شهرۀ افغانستان تخصیص داد. در سال 95 شماری از داستان‌نویسان افغانستان در جشنوارۀ جلال‌آل‌احمد تقدیر شدند و کاظم کاظمی، شاعر افغانستانی به عنوان دبیر جشنوارۀ فجر معرفی شد.

سال 95 روابط کابل – تهران به بالاترین سطح رسید؛ شاعران ایران به کابل آمدند و شاعران و نویسنده‌گان افغانستان عازم تهران شدند. بهبود وضعیت فرهنگی به ویژه نشر و پخش کتاب از دیگر خبرهای خوش این سال است. در این سال چندین کتاب‌ ادبی منتشر شد و ناشران هم از گرمی بازار فروش کتاب‌ راضی بودند.

یکی از رویدادهای درخور تأمل 1395، استعفای عبدالباری جهانی، وزیر اطلاعات و فرهنگ و جاگزینی کمال سادات به عنوان معین این وزارت بدون حکم برای چندین ماه بود.

اما یکی از مواردی که در سال‌های گذشته هم وجود داشت و سال 1395 هم از آن مستفید بود، بی‌توجهی حکومت به ترویج کتاب‌خوانی و پشتی‌بانی از نشروپخش کتاب است.

علی دهباشی، صاحب امتیاز مجلۀ بخارا هنگام سخنرانی در کابل

منوچهر فرادیس، داستان‌نویس و صاحب امتیاز نشر زریاب می‌گوید، تفاوت چندانی میان سال‌های گذشته و 1395 وجود ندارد و وزارت اطلاعات و فرهنگ مانند گذشته کمتر توجهی به فعالیت‌های فرهنگی نکرده است.

به گفتۀ فرادیس، اگر وزارت اطلاعات و فرهنگ نقش فعالی می‌داشت، وضعیت فرهنگی کشور در آشفته‌گی فرو نمی‌رفت. صاحب امتیاز نشر زریاب می‌گوید، امسال قدری فروش کتاب بهتر از سال‌های گذشته بود، اما هنوز نشر کتاب رکورد یک هزار جلد را نشکستانده است. این نویسنده می‌گوید که فعالیت وزارت اطلاعات و فرهنگ در این سال صرفاً به نام بوده و این وزارت کم‌ترین کارکردی در بخش فرهنگی نداشته است. به گفتۀ آقای فرادیس، هنوز ناشران از سوی نهادی پشتی‌بانی نمی‌شوند.

محمد واعظی، یکی از شاعران افغانستان به این باور است که سال 1395 برای اهل فرهنگ و هنر سال خوبی نبوده است. به گفتۀ او، در این سال بازار فروش آثار ادبی سرد بود؛ او نیز نقش حکومت را در فعالیت‌های فرهنگی کم‌رنگ می‌داند.

اما صابر مومند، سخنگوی وزارت اطلاعات و فرهنگ سال 1395 را سالی پر دستاورد می‌داند و می‌گوید، در این سال برای شگوفایی فرهنگ در افغانستان، کنفرانس‌هایی دایر شد و برای مرمت و بازسازی آبده‌های تاریخی توافق‌نامه‌هایی امضا شد. آقای مومند می‌افزاید، تلاش‌ها برای برگرداندن 104 اثر باستانی از چاپان به افغانستان جریان دارد و تاکنون 58 اثر باستانی به کشور برگردانده شده است.