آدينه 28 ميزان|مهر 1396 برابر با 20 اکتوبر 2017

سایۀ رژیم طالبان هنوزهم بر ذهن و زندگی شهروندان حاکم است



 6 ميزان|مهر 1396

 

بیست‌ویک سال پیش، در بيست‌وهفتم سپتامبر سال 1996 میلادی آخرين مقاومت‌های مجاهدین در برابر طالبان در دروازه‌های ورودی شهر کابل درهم شکست و گروه طالبان پایتخت را اشغال کردند.

پیش از ورود طالبان به کابل، بيشتر پایتخت نشینان بر این باور بودند که تصرف اين شهر به دست طالبان، به جنگ‌های داخلی چندين‌سالۀ افغانستان پايان خواهد داد. اما سیاست‌های اولیۀ طالبان پس از اشغال پایتخت این تصورات را به کلی دگرگون کرد.

مردان به گذاشتن ريش بلند، بستن دستار و پوشيدن لباس‌ محلی مجبور شدند و زنان از حضور در دفاتر دولتی و نهادهای اجتماعی محروم شدند و هزاران دختر نیز از رفتن به مکتب بازماند.

بسیاری مردم از دوران حاکمیت طالبان به بدی یاد می‌کنند و شیوۀ حکومت این گروه را استبدادی و قرون وسطایی توصیف می‌کنند.

محفوظ‌الله، یک‌تن از شهروندان پایتخت در بارۀ روزگار کابل در عصر حاکمیت طالبان به سلام‌وطندار می‌گوید، مردم هیچ خاطرۀ خوشی از طالبان ندارند، شب‌وروز در هراس بودند که چه زمانی زندانی می‌شوند.

مومن یکی دیگر از شهروندان کابل در بارۀ رژیم طالبان می‌گوید، طالبان تمامی آزادی‌های مردم را سلب کرده‌بود.

او می‌گوید: «ناموس، جان و مال ما در خطر بود، شب‌ها مردم را از خانه‌های شان بیرون کرده و به زندان پلچرخی می‌انداختند.»

افغانستان در زمان حاکمیت طالبان به کشور بدون تصوير و صدا مشهور بود؛ نوارهای صوتی و تصويری شکسته می‌شد و نواختن هر نوع موسيقی ممنوع بود.

طالبان در عرصۀ دولت‌سازی بسیار ضعیف عمل کردند و نتوانستند نظام اداری‌یی که در طی جنگ‌های گوناگون به کلی نابود شده بود را احیا کنند.

این رژیم از لحاظ روابط خارجی نیز در انزوای کامل قرار داشت و به جز چند کشور انگشت‌شمار، هيچ دولتی اين رژيم را به رسميت نمی‌شناخت.

قاضی حسین حق‌یار از فرماندهان پیشین حکومت طالبان در گفت‌وگویی به سلام‌طندار می‌گوید که طالبان در زنده‌گی خصوصی مردم مداخلاتی داشتند، آزادی‌های فردی تقریبأ نادیده گرفته می‌شد و در کل بخش‌های زیر کنترل آنان استبدار حاکم بود.

به گفتۀ او: «من دیدم که طالبان بر مردم خشونت می‌کردند و شهر کابل به یک زندان سیاسی مبدل شده‌ بود.»

اما  حال شهروندان همه به این باروند که وضعیت چندان تغییری نکرده؛ زیرا با این که دیگر استبداد دورۀ طالبان وجود ندارد، اما هر لحظه سايۀ انتحار و انفجار طالبان بر زندگی روزمرۀ مردم احساس می‌شود.

با این که این گروه پس از سال 2001 میلادی از پایتخت و سایر شهرهای افغانستان رانده شد و به شدت تضعیف گردید؛ اما توانست دوباره خود را بازسازی کند و وارد کارزار شود.

اکنون دست‌کم شاخۀ سیاسی این گروه به نظر می‌رسد که از لحاظ سیاست‌های فرهنگی و اصلاحات اجتماعی تغییر مسیر داده و دیگر تأکیدی بر روی افکار و دستورات قرون وسطایی ندارد.