آدينه 24 قوس|آذر 1396 برابر با 15 دسمبر 2017

رونق کارگاه‌های صنایع دستی و درآمدزایی بانوان



 20 ميزان|مهر 1396

گیتی محسنی سلام وطندار  

با ورود به باغ زنانۀ کابل، سروصدا و همهمه شما را احاطه می‌کند. در بخشی از باغ دختربچه‌ها در حال بازی‌اند و در گوشه‌یی دیگر، صدای قیچی‌کاری و ماشین خیاطی به گوش می‌رسد. خامک‌دوزی، خنجردوزی، سرپتلونی و جواهرسازی، جز پیشه‌های سنتی زنان افغانستان‌اند. اما امروزه دیگر کسی این پیشه‌ها را به عنوان یک سرگرمی خانه‌گی نمی‌شناسد؛ این پیشه‌ها با همکاری نهادهای دولتی و بین‌المللی اکنون تبدیل به یک صنعت شده‌اند و ما آن‌ها را به عنوان «صنایع دستی» می‌شناسیم.

شیرین اکبری، رییس شرکت قالین‌بافی و صنایع دستی، در باغ زنانۀ کابل کارگاهی دارد که در آن 30 دخترخانم در بخش‌های مختلف مشغول کارند. وقتی وارد کارگاه‌اش شدم تکه‌ها و پارچه‌های رنگارنگی را دیدم که به شکل حرفه‌یی برش خورده‌اند و چند تن از خیاطان روی آن‌ها کار می‌کنند.

در گوشۀ دیگر کارگاه چند بانوی مهره‌دوز، با مهارت تمام بر روی سنگ‌های قیمتی و نیمه‌قیمتی کار می‌کنند. به نظر می‌رسد که در حال ساخت گردنبند، دستبند و انگشتر هستند.

پس از بازدید از کارگاه، شیرین را به گوشه‌یی کشاندم تا از وضعیت کاروبارش بپرسم. می‌گوید که 15 سال در بخش صنایع دستی کار کرده و چهار ماه پیش بیش از 50 خانم را در این بخش آموزش داده است.

اما خود شیرین کارش را به سختی و با گرفتن ده هزار افغانی قرضه شروع کرده است. هنگام راه‌اندازی کارگاه با مشکلات زیادی دست‌وپنجه نرم کرده اما می‌گوید که هیچ‌گاه تسلیم نشده و شکست و ناامیدی را نپذیرفته است؛ اکنون سرمایۀ شیرین به یک میلیون و پنجصدهزار افغانی می‌رسد. شیرین می‌گوید، آرزویش این است که روزی بتواند برای تمام زنان بیوه و تهیدست زمینۀ کار را مهیا کند.

نجمه ایوبی بازرگان است و 16 سال می‌شود که در بخش صنایع دستی کار می‌کند. او زیر سایۀ یک درخت نشسته بود و استراحت می‌کرد. خواستم با او نیز گپ‌وگفتی داشته باشم.

نجمه از این که نان‌آور خانوادۀ خویش است و دستش پیش کسی دراز نیست، بسیار خرسند است. وقتی با این زن زحمت‌کش صحبت می‌کردم، هر بار این جمله را تکرار می‌کرد: «با نوک سوزن برای اولادهایم لقمه‌یی نان حلال پیدا می‌کنم.»

20 دخترخانم برای نجمه در بخش‌های دستکول‌سازی، بیک‌سازی و کفش‌دوزی کار می‌کنند. تمام این محصولات تولیدی از تکه‌ها و چرم وطنی با دیزاین و طرح‌های مدرن ساخته می‌شوند. برخی از این محصولات واقعاً خیره‌کننده و تحسین‌برانگیز اند.

نجمه تغییرات رخ‌داده در این شانزده سال را چشم‌گیر و مثبت می‌داند و بر این باور است که به هر حال دولت برای تغییر وضعیت اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی بانوان برنامه‌های قابل قبولی نیز داشته و آن‌ها را عملی ساخته است.

نجمه از کار و حرفه‌اش بسیار راضی است و می‌گوید که کل درآمدش را خرج آموزش‌و‌پرورش فرزندانش می‌کند و از آن‌ها هیچ چیز نمی‌خواهد جز این که درس بخوانند و تحصیل کنند.

رولا غنی، بانوی نخست افغانستان، چندی پیش در یک سخنرانی اطمینان داده بود که حکومت وحدت ملی برای حمایت، اشتغال‌زایی، سرمایه‌گذاری و خودبسنده‌گی زنان از همۀ توانش بهره خواهد برد.

دلبر نظری، وزیر امور زنان نیز در همان نشست گفته بود که رشد اقتصادی زنان با کاهش خشونت‌های خانواده‌گی رابطه‌یی مستقیم دارد.

برای بررسی هرچه بیشتر سیاست حکومت در بخش اشتغال‌زایی بانوان، به ریاست اتاق‌های تجارت و صنایع زنان افغانستان رفتم. منیژه وافق، رییس این نهاد، نقش زنان را در رشد اقتصاد کشور بسیار مهم می‌داند و از شهروندان می‌خواهد که برای توانمندسازی زنان از صنایع دستی‌شان استفاده کنند.

خانم وافق می‌گوید که اتاق‌های تجارت و صنایع زنان افغانستان در تلاش است تا در بخش بازاریابی، آموزش و بهبود کیفیت محصولات تولیدی کارگاه‌ها با زنان پیشه‌ور همکاری کند.

کارگاه صنایع دستی باغ زنانۀ کابل مصداقی از اراده و توانایی بانوان افغانستان است. تولیدات زنان نشان می‌دهد که کار، جنسیت نمی‌شناسد و بانوان کشور با چشم‌پوشی از گذشتۀ تاریک و تار و با تأکید بر توانایی‌ها و اهداف‌شان، آینده‌یی روشن را رقم می‌زنند.