دوشنبه 29 عقرب|آبان 1396 برابر با 20 نومبر 2017

پیش‌خدمت‌های زن در رستورانت‌های کابل



 8 عقرب|آبان 1396

ریحانه فرهمند سلام‌وطندار  

 

هر کدام از ما که در داخل افغانستان به سر می‌بریم، حتماً چند باری در جریان حداکثر یک سال گذشته به رستورانت‌ها سر زده‌ایم. با توجه به وضعیت سنتی و فرهنگی کشور، همیشه مردها میزبان‌مان بوده‌اند، اما اخیراً حضور زنان و دختران نیز در رستورانت‌های پایتخت به چشم می‌خورد که میزبان مهمانان‌اند؛ این تغییر مثبت خیال خیلی‌ها را برای رفتن به رستورانت‌ها و گذشتاندن دقایقی کنار دوستان و خانواده‌های‌شان راحت کرده است.

دوست داشتم دربارۀ انگیزۀ این دختران و زنان بیشتر بدانم، کمر بستم و یکی‌یکی سراغ رستورانت‌هایی رفتم که پیش‌خدمت‌های زن دارند.

در یکی از رستورانت‌های مرکز کابل، بانویی را یافتم که کنار آشپز مرد، مصروف تهیۀ آب‌میوه است، در همین حال، دخترخانمی با لباس مخصوص پیش‌خدمت‌های این رستورانت آمد و سفارش یکی از مشتری‌ها را گرفت. کمی آن‌طرف‌تر بانویی دیگر عقب ویترین نشسته و ظاهراً هنگام خروج مشتریان با آنان تصفیه حساب می‌کرد.

بیشتر از هر زمان دیگری این‌جا خودم را راحت یافتم. دقیقه‌یی نگذشته بود که پیش‌خدمت با تبسمی ملایم سراغم آمد. اسمش مژده است. بعد از گپ‌وگفت نخست و این که دانست برای تهیۀ گزارش آمده‌ام، کنارم نشست. مژده می‌گوید، یک سال است که در این رستورانت پیش‌خدمت است. مژدۀ 21 ساله می‌گوید، در روزهای نخست از سوی شماری از مهمانان اذیت می‌شده، اما اکنون این مشکل به کلی حل شده است.

با مژده خداحافظی کردم و سراغ رستورانت دیگری که پیش‌خدمت زن داشته باشد، رفتم، آن‌قدر هم پیداکردن چنین مکانی سخت نبود. با ورود به یکی از کافه‌های شهر با مرسل روبه‌رو شدم؛ دختری با چشم‌های میشی و قدی نسبتاً بلند. او می‌گوید، در روزهای نخست برایش دشوار بوده که فهرست سفارش‌های مهمانان را بگیرد، «با نگاه‌های عجیب و غریب مردان روبه‌رو می‌شدم و اصلاً راحت نبودم.» اما می‌گوید، بعدها این مشکل حل شده و اکنون فضای کاری خیلی بهتر از گذشته‌ها شده است.

ظاهر منتظر، رییس اجرایی کافه‌های زنجیره‌یی آی‌خانم‌ می‌گوید، بزرگترین هدفش فرهنگ‌سازی و از میان بردن تفاوت‌های جنسیتی‌ست. به گفتۀ آقای منتظر، از آغاز کار این کافه تاکنون زنان زیادی برای کار درخواست داده‌اند، مدتی بوده‌اند و پس از بهبود وضعیت اقتصادی، خود شخصاً بنیان رستورانتی را گذاشته‌اند و اکنون وضعیت اقتصادی‌شان بسیار خوب شده است.

با دیدن مژده و مرسل که با جرأت با مشکلات زنده‌گی دست‌وپنجه نرم می‌کنند، به این باور شدم که زنان نیز می‌توانند دوشادوش مردان کار کنند و در مواردی شاید موفق‌تر از مردان باشند. افغانستان کشوری سنت‌زده و با پیشینۀ سلطۀ رژیم‌های زن ستیز است. اما حالا به نظر می‌رسد زنان تلاش دارند با بهره‌برداری از فضای سیاسی باز، در برابر سنت‌ها و باورهای زن‌ستیزانه بیایستند.