دوشنبه 29 عقرب|آبان 1396 برابر با 20 نومبر 2017

ششم نوامبر و سهم افغانستان از آسیب جنگ‌ها بر محیط‌زیست



 15 عقرب|آبان 1396

 

امروز ششم ماه نوامبر برابر با پانزدهم عقرب/آبان، روز جهانی جلوگیری بهره‌برداری از محیط‌زیست در جنگ‌ها و درگیری‌های مسلحانه است.

آثار جنگ بر محیط‌زیست کشورها به اندازه‌یی زیاد بوده که سازمان ملل برای نخستین‌بار سال 2001 میلادی با تصویب قطع‌نامه‌یی روز ششم نوامبر را به عنوان روز جهانی پیش‌گیری از آلوده‌گی محیط‌زیست در جنگ‌ها و منازعه‌ها نام‌گذاری کرد. بر این اساس و با توجه به اهمیت موضوع، همه‌ساله دولت‌ها و سازمان‌های گونه‌گون جهانی این روز را گرامی می‌دارند.

اما در افغانستان گذشته از این که از این روز گرامی‌داشت نمی‌شود، آمار دقیقی هم از نابودی منابع طبیعی وجود ندارد.

مسؤولان ادارۀ ملی نگه‌داری محیط‌زیست می‌گویند، جنگ علاوه بر اثر مستقیم بر محیط‌زیست، بازتاب‌های پنهانی نیز دارد. یکی از نتایج منفی آن، ویرانی و بهره‌برداری بی‌رویه از منابع است و افراد پس از پایان جنگ، متوجه کاهش فاحش منابع طبیعی می‌شوند.

محمدکاظم همایون، رییس پلان/برنامۀ محیط‌زیست در گفت‌وگو با سلام‌وطندار می‌گوید، چهار دهه جنگ و درگیری‌های مسلحانه در افغانستان آسیب زیادی بر محیط‌زیست وارد کرده است. آقای همایون می‌گوید، هیچ رقم دقیقی از مرگ‌ومیر انسان‌ها و نابودی منابع طبیعی به ویژه آب، هوا، خاک و جنگل‌ها در دست نیست. او می‌افزاید که جنگ‌ها علاوه بر نابودی منابع طبیعی بر سن حیات وحش نیز اثر ناگواری گذاشته است.

به گفتۀ آقای همایون، هر چند آمار مشخصی در این زمینه نیز وجود ندارد، اما بر بنیاد بحث‌های کارشناسانه، عمر یک قُمری در دیگر کشورها 5 تا 7 سال است اما این رقم در افغانستان به سه سال می‌رسد.

مسؤولان ادارۀ ملی محیط‌زیست از حکومت می‌خواهند، برای نگه‌داری محیط‌زیست باید در دانشگاه‌های نظامی کتاب درسی را مشمول نصاب درسی بسازند تا سربازان بدانند که در نبردها چه‌گونه از پرنده‌گان، خاک و جنگل‌ها مواظبت کنند.

محمدامان امانیار، رییس جنگل‌های وزارت زراعت می‌گوید، بر بنیاد نتایج بررسی‌های ادارۀ احصاییه که در سال 1381 از سوی سازمان خوراکی و زراعت جهان ارائه شد، ناامنی‌ها بر محیط‌زیست و به ویژه جنگل‌های افغانستان، اثرات بدی گذاشته است.

اکنون که نسبتاً امنیت در کشور برقرار شده و ساحۀ جنگ حداقل از بزرگ‌شهرها به مناطق دوردست منتقل شده، شهروندان از طرف‌های درگیر جنگ می‌خواهند تا منابع طبیعی را صدمه نزنند. آنان از دولت نیز می‌خواهند که در نگه‌داری منابع طبیعی به گونۀ جدی تلاش کند.