دوشنبه 29 عقرب|آبان 1396 برابر با 20 نومبر 2017

استفادۀ خودسرانۀ دارو در افغانستان؛ روایتی از یک بحران



 22 عقرب|آبان 1396

ریحانه فرهمند سلام‌وطندار  

این هفته، هفتۀ جهانی استفادۀ درست از آنتی‌بیوتیک‌ها/ضدعفونی است. در افغانستان اما اکثر شهروندان بدون نسخۀ پزشک از آنتی‌بیوتیک‌ها استفاده می‌کنند. استفادۀ خودسرانه از آنتی‌بیوتیک‌ها هم به جیب مردم آسیب می‌زند و هم سلامت شهروندان را به خطر می‌اندازد.

برای دانستن این که چرا شهروندان خودسرانه از آنتی‌بیوتیک استفاده می‌کنند، به داروفروشی‌های شهر سر زدم.

با عارف محمدی روبه‌رو شدم که از یکی از داروفروشی‌ها دارو گرفته است. از او پرسیدم که چرا بدون نسخۀ پزشک دارو خریده؟ آقای محمدی می‌گوید، همیشه نزد پزشکان رفته است؛ اما تشخیص آن‌ها درست نبوده و برای یک بیماری چندین دارو تجویز کرده‌اند.

به گفتۀ آقای محمدی، اکثر پزشکان بدون درنظرداشت نوع بیماری مقدار زیادی از آنتی‌بیوتیک‌ها را در نسخه‌های‌شان برای بیماران می‌نویسند.

بسی‌گل شریفی، از دیگر باشنده‌گان شهر کابل نیز می‌گوید، یک بار کودکش را که بیمار شده بود، نزد پزشک برد، اما پزشک مقدار زیادی آنتی‌بیوتیک قوی برای او تجویز کرد که در نتیجۀ آن کودکش حساسیت شدید پیدا کرده است. بانو شریفی می‌گوید، تا زمانی که بیماری شدید پیدا نکند، نزد پزشک نمی‌رود، چون اعتمادش به پزشکان از بین رفته است.

محمدآصف، مسؤول داروخانۀ فردا به سلام‌وطندار می‌گوید، استفادۀ خودسرانه از داروها به ویژه آنتی‌بیوتیک‌ها در کشور افزایش یافته است. به گفتۀ او، حتا به کسانی که به پزشک برای تداوی بیماری‌شان سر می‌زنند، 20 تا 30 درصد آنتی‌بیوتیک تجویز می‌شود.

عبدالحفیظ قریشی، رییس خدمات دارویی وزارت صحت می‌گوید، مصرف بی‌رویۀ آنتی‌بیوتیک در کشور رو به فزونی است و بیش از 50 درصد آنتی‌بیوتیک‌ها به گونۀ غیرمسؤولانه استفاده می‌شوند.

آنتی‌بیوتیک‌ها در بین داروهای امروزی، بیشترین داروهای تجویزی هستند. این دارو از طریق کشتن میکروب‌ها یا توقف تکثیر آن‌ها با عوامل بیماری‌زا مقابله می‌کنند.

پنی‌سیلین، نخستین آنتی بیوتیکی بود که به طور تصادفی از محیط کشت کپک کشف شد. امروزه بیش از 100 آنتی‌بیوتیک مختلف وجود دارد که از سوی پزشک‌ها برای درمان بیماری‌های گوناگون تجویز می‌شود. اما استفادۀ خودسرانه و نادرست از آنتی‌بیوتیک‌ها می‌تواند خطرناک باشد.