آدينه 31 حمل|فروردین 1397 برابر با 20 اپریل 2018

همه‌چیز از یک شایعه شروع شد



 2 جدی|دی 1396

معصومه جعفری سلام‌وطندار  

چند سال است که وزارت صحت عامه برای پیشگیری از آنومی یا کم‌خونی، در میان مکتب‌های دخترانه قرص‌های فولیک اسید توزیع میکند. این قرص‌ها حاوی 60 میلی‌گرم آهن و 40 میلی‌گرم فولیک است. اما گفته میشود که بسیاری از دانش‌آموزان این قرص‌ها را نمیخورند و دور می‌اندازند.

خواستم بدانم چرا با این‌که این قرص از یکی از شایع‌ترین بیماری‌های موجود در میان دختران افغانستان جلوگیری می‌کند، تا به این میزان در میان دانش‌آموزان منفور است. هنگامی که با چند تن از دانش‌آموزان مکتب‌های دخترانۀ پایتخت صحبت کردم، بیشترشان بر این باور بودند که قرص‌های فولیک اسید عقیم‌کننده‌اند.

فرشته میگوید، با این‌که شماری از دختران قرص آنومی را مصرف می‌کنند، اما تصور بیشتر دانش‌آموزان این است که اگر از این قرص استفاده کنند، در آینده صاحب فرزند نخواهند شد.

پروین 17 ساله هم بر این باور است که قرص ضد کم‌خونی حامل ده‌ها بیماری است. من از پروین پرسیدم که این اطلاعات را از کجا آورده و چرا از عوارض این قرص این‌قدر مطمین است. اما به نظر می‌رسید که پروین در پاسخ دادن به این پرسش‌ها چندان مطمین عمل نمی‌کند. لب کلام پروین این بود که خانواده‌اش او را از خوردن فولیک اسید بازداشته‌اند.  

با ملالی مادر یکی از دانش‌آموزان نیز گفت‌وگو کردم. وی میگوید که هرگز به دختران‌اش اجازه نخواهد داد تا از قرص فولیک اسید استفاده کنند؛ زیرا خودش قبلاً این قرص را خورده و بلافاصله بیمار شده است.

افغانستان از کشورهایی است که بیشترین آمار کم‌خونی در جهان را دارد. بر پایۀ برآورد سال 2013 که در 34 ولایت افغانستان انجام شد، 31 درصد دختران 10 تا 19 سال دچار کم‌خونی بودند. بر همین مبنا وزارت صحت و وزارت معارف با همکاری یونیسف طی یک راهبرد سه ساله، طرح توزیع قرصهای فولیک اسید را روی دست گرفتند.

محمدآغا نوابزی مسؤول برنامۀ توزیع فولیک اسید ریاست تغذی عامه میگوید که توزیع این قرص‌ها از آغاز سال 2016 شروع شده و 2.3 میلیون دختر دانش‌آموز را دربرمی‌گیرد. هم‌اکنون نیز به صورت هفته‌وار به هر دانش‌آموز صنف پنج تا دوازده یک قرص آنومی داده میشود.

به باور آقای نوابزی میزان کم‌خونی باید به کمتر از 20 درصد کاهش یابد و تا آن زمان این برنامه نیز ادامه خواهد داشت.

نصیراحمد جاوید ارتباط دهنده این برنامه در وزارت معارف نیز میگوید که در حال حاضر قرص‌های کم‌خونی در مکاتب دولتی و خصوصی توزیع می‌شود؛ اما وزارت معارف در نظر دارد تا در آینده این برنامه را در روستاها و قشلاق‌هایی که مکتب ندارند تطبیق کند.

به باور آقای جاوید، خودداری از مصرف قرص ضد کم‌خونی ابتدا با یک شایعه‌ رواج یافت. شایعه‌یی که از فیسبوک شروع شد و سپس دامان کل جامعه را گرفت.