آدينه 29 جدی|دی 1396 برابر با 19 جنوری 2018

دست‌فروشان سرگردان و جاده‌های مزدحم کابل



 7 جدی|دی 1396

 

جاده‌های کابل ماه‌هاست که با ازدحام ترافیکیِ شدیدی روبه‌رو است؛ طوری که مجبورید برای طی فاصله‌یی که نیم ساعت را در بر می‌گیرد، یک ساعت دیگر بیافزایید. با این که حدود یک ماه پیش مسؤولیت ترافیک شهر کابل از وزارت داخله به شهرداری محول شد، اما هنوز این مشکل حل نشده و روزبه‌روز در حال افزایش است.

یکی از دلایل عمده‌یی که شهروندان برای ازدحام ترافیکی عنوان می‌کنند، وجود دست‌فروشان در حاشیه و حتا بین خیابان‌‌ها است.

برای این که بدانم چه میزان این دلیل، ازدحام خیابان‌های پایتخت را توجیه می‌کند، کمر بستم و از دفتر خارج شدم. می‌دانستم که برای پرداختن به این موضوع نیاز نیست به جای دوری سفر کنم؛ این روزها تمام جاده‌های کابل میزبان ده‌ها موتر و موترسایکل است که پشت سر هم صف کشیده‌اند و هرچنددقیقه یک بار چند قدم پیش می‌روند.

ظاهراً خیلی به موقع اقدام پرداختن به این موضوع کردم؛ زیرا شهرداری کابل به گفتۀ شماری از دست‌فروشان چندی‌ست که به جمع‌آوری آنان از جاده‌ها آستین بالا زده است.

اما آیا دست‌فروشان از این اقدام شهرداری راضی‌اند؟ برای دریافت پاسخ این پرسش رفتم به مرکز شهر کابل؛ ده‌افغانان. از چند متری توجه‌ام به مرد نیمه‌سالی جلب شد که مصروف فروش لباس لیلامی بود. داشت جار می‌زد تا متوجه شد که قصد من خرید لباس نیست.

چهره‌اش تا پرسشم را مطرح کردم به کلی تغییر کرد و ناراحت شد. می‌گوید، هیچ گوش شنوایی پیدا نشده که مشکلاتش را بشنود. غلام‌نبی می‌گوید که فقر هر روز بیشتر گریبانش را می‌گیرد و با تحمل هزاران مشکل لقمه‌ نانی برای فرزندانش تهیه می‌کند.

او یادآور می‌شود که اگر حکومت وظیفه‌یی در کارخانه‌ها برایش فراهم کند هرگز حاضر نیست در این هوای سرد در حاشیۀ خیابان برای فروش لباس جار بزند. او یگانه نان‌آور یک خانوادۀ ده نفری است. به گفتۀ خودش روزانه مجبور است ده‌ها حرف رکیک کارمندان شهرداری را بشوند، اما به خاطر خانواده‌اش تحمل می‌کند.

حرف‌های این مرد میان‌سال چنان تأثیری بر من گذاشت که تا پرویز را ندیدم، در کلنجار با حرف‌های او بودم. پرویز را در جادۀ نادرپشتون ملاقات کردم. مردی حدوداً سی ساله که وسایل الکترونیکی می‌فروشد. او می‌گوید که کارمندان شهرداری روزانه مشکلات زیادی برای آنان دست‌وپا می‌کنند. پرویز می‌افزاید، اگر اقدام شهرداری پایتخت برای تخصیص مکانی به دست‌فروشان از کسب‌وکار و درآمد آنان نکاهد، با کمال میل حاضر است به این مکان وسایلش را انتقال دهد.

هوا سرد بود و پرویز دعوتم کرد تا دور آتشی که روشن کرده بود، روبه‌رویش بنشینم. او می‌گوید که پدر هفت فرزند است و در خانه‌یی کرایی زنده‌گی می‌کند. او می‌گوید، به این فکر است، اگر در منطقه‌یی که شهرداری برای‌شان تخصیص یافته، کاروبارش نشود چه کند؟ پرویز می‌افزاید درآمدش در همین وضعیت هم بسیار اندک است و ریسک بزرگی‌ست که به منطقه‌یی دیگر کسب‌وکارش را منتقل کند. او خاطرنشان می‌کند که کارمندان شهرداری هنگام جمع‌آوری دست‌فروشان وسایل‌شان را به روی جاده می‌ریزند و رویکرد مناسبی با آنان ندارند.

مسؤولان در شهرداری هدف از جمع‌آوری دست‌فروشان را جلوگیری از ازدحام بیش از حد ترافیکی می‌دانند و می‌گویند، برای کسب‌وکار آن‌ها مکان مشخصی را در نظر گرفته‌اند.

باید از هدف شهرداری سر در می‌آوردم که پس از جمع‌آوری دست‌فروشان تصمیم‌شان چیست؟ به همین خاطر سراغ سخنگوی این اداره رفتم. عبدالجلیل سلطانی را در دفتر کارش یافتم. او می‌گوید، شهرداری برای جمع‌آوری دست‌فروشان از کناره‌های خیابان‌های شهر طرح جامع و کاملی تهیه کرده‌اند و با اجرای این طرح، بیشتر مشکلات ترافیکی حل خواهد شد.

آقای سلطانی می‌گوید، شهرداری پایتخت مناطق خوبی را برای این فروشنده‌گان در نظر گرفته تا به کسب‌وکارشان لطمه‌یی وارد نشود. به گفتۀ او، تمام دست‌فروشان شهر کابل ثبت پایگاه اطلاعاتی آنان خواهد شد. تا کنون دست‌کم 300 فروشندۀ روی جاده ثبت شده‌اند و این روند ادامه دارد.

سخنگوی شهرداری کابل می‌گوید که تا هفتۀ آینده مکان‌هایی که برای دست‌فروشان تخصیص یافته، گشایش خواهند یافت. سلطانی با اشاره به سخنان دست‌فروشان که حکومت به دنبال گرفتن لقمۀ نان آنان است، می‌گوید که این مکان‌ها به مراتب بهتر از حاشیه‌های جاده خواهند بود و هیچ مشکلی برای کاروبار دست‌فروشان ایجاد نخواهد شد.

فروشگاه، جادۀ نادرپشتون، پل باغ عمومی، میرویس میدان، سینما پامیر و کوتۀ‌سنگی از جمله مناطقی‌اند که شهرداری دست به جمع‌آوری دست‌فروشان و فروشنده‌گان کنارجاده زده است.

با این حال، آگاهان اجتماعی به این باورند که جمع‌آوری دست‌فروشان و فروشنده‌گان در جاده‌ها شاید مشکلات ازدحام ترافیکی را کاهش دهد، اما ده‌ها مشکل دیگر را برای شهروندان به وجود می‌آورد، در عاید روزانۀ آنان کاهش آمده و شاید بیشترشان دست از کار بکشند. آنان می‌گویند، برای حل کلی این معضل، باید جاده‌های فرعی ساخته شود و در غیر این صورت حکومت فروشگاه‌های ویژه‌یی برای دست‌فروشان دست‌وپا کند.

با این که در چند سال گذشته این چندمین بار است شهرداری اقدام به جمع‌آوری دست‌فروشان می‌کند، اما همه‌روز بر شمار فروشنده‌گان روی جاده‌ها افزوده می‌شود.