چهارشنبه 2 حوت|اسفند 1396 برابر با 21 فبروری 2018

نبود بازار کار برای دانش‌آموخته‌گان



 25 جدی|دی 1396

سیدانعام صالحی سلام‌وطندار  

همه ساله شمار زیادی از دانشجویان رشتۀ خبرنگاری از دانشگاه‌های دولتی کابل، هرات، بلخ، البیرونی و دانشگاه‌های خصوصی در افغانستان فارغ می‌شوند.

درست در همین ایستگاه زنده‌گی نیاز است که برای عملی کردن داشته‌ها و آموخته‌های که از دانشگاه‌ها یاد گرفته‌اند، در اداره‌یی، رسانه‌یی و یا هم شرکتی کار کنند.

اما بیشتر این ظرفیت‌ها پس از فراغت به علت نداشتن تجربۀ‌کاری با درهای بسته‌ روبه‌رو می‌شوند. در حالی که هیچ مرجعی برای آموزش کارهای عملی و تجربه برای دانشجویان و فارغان در افغانستان وجود ندارد.

دانش‌آموخته‌گان رشتۀ خبرنگاری نیز پس از فراغت با چنین سرنوشتی دچار اند و از مراجعه به درِ رسانه‌های چاپی، دیداری و شنیداری کفش‌های‌شان پوستِ سیر می‌گردد، اما هیچ نهاد رسانه‌یی حاضر نیست که آنان را به عنوان کارمند رسمی و یا هم کار آموز بپذیرد.

جذب دانش‌آموخته‌گان خبرنگاری در رسانه‌ها بیشتر استوار بر روابط است تا ضوابط.

در کنار این مضوعات برخی وقت‌ها هم اتفاق افتاده است که پس از مدتی رسانه‌ها به علت دانش‌ِ کم و عدم آشنایی با فن و روش‌های بروز خبرنگاری کارمندان تازه جذب شده‌اش را بیرون می‌کند. این امر معمول است و علت آن هم، ضعف در دانشگاه‌ها و شیوۀ درسی کهنۀ آموزگاران است که پس از فراغت سبب سر خورده‌گی دانش‌آموخته‌گان می‌شود.

متاسفانه نبود بازار کار برای دانش‌آموخته‌گان سبب می‌شود که بیشتر آنان پس از فراغت به کارهای شاقه و شغل آزاد رو بیارند.

اگر سیستم آموزشی دانشگاه‌ها معیاری شود و آموزگاران هم با مواد درسی بروز به صنف حاضر شوند، دانشجویان هم خوب آموزش ببینند و همچنان با تکنیک‌ها و روش‌های خبرنگاری مدرن آشنا شوند، ما شاهد رشد کیفیت در حوزۀ خبرنگاری خواهیم بود. اما تاکنون این اتفاقِ خوش نیافتاده و ما حداقل در یک دهۀ اخیر شاهد کیفیت در آموزش دانشگاه‌ها نبوده‌ایم.

از سوی هم بیشتر دانشجویان بدون شناخت دقیق، رشته‌یی را انتخاب می‌کنند که نه علاقه‌ و نه هم دلیلی برای پیشبرد آن به گونۀ عالی دارد و ناگزیر است برای فرار از حرف مردم هم که شده این رشته‌ را به اکمال برساند و فارغ شود. اما بعد فراغت این دانشجویان دنبال شغل و کار خلاف رشته هستند که این موضوع هم از کیفیت کار و نهادها می‌کاهد.

بدبختانه در افغانستان دانش‌آموخته‌گان با نبود بازار کار روبه‌رو اند و خبرنگاران هم فارغ از این طیف نیسنتد. در کنار این که در افغانستان فرصت‌های کاری کمی وجود دارد، بیشتر خبرنگارانی که مصروف اطلاع‌رسانی هستند، از دفتر تا خط نخست نبرد با بی‌مهری روبه‌رو هستند. در حالی که خبرنگاران در کشورهای دیگر حقوق زیاد دارند و مزایای گونه‌گون دیگری نیز به آنان ارزانی می‌شود. به گونۀ مثال در کشورهای ایران و پاکستان دانش‌آموخته‌گان خبرنگاری از دانشگاه‌ها به خبرگزاری‌ها و رسانه‌ها معرفی می‌شوند و حقوق‌شان هم در همان ماه نخست پرداخت می‌شود، اما در افغانستان این‌ گونه نیست.