سه‌شنبه 1396 - ییل 31 - ییغیم|اسد / 2017 - آگست 22 گه توغری

ایرته‌گه عطارد قویاش آلدیدن اوته‌دی




 ١٩ اوسیم|ثور ١٣٩٥

 

ایرته‌گه عطارد قویاش آلدیدن اوته‌دی و مملکت بویلب کورینیشی ممکن. بو اوتیش‌نی عادی حالت‌ده کوریش امکان سیز. بلکه، قویاش کوزلیک‌لری  یا – ده قویاش فلتری بولمیش تلسکوپ‌لر بیلن جهارلنگن حالت‌ده کوریش امکان‌سیز ایمس البته. عطارد   کابل وقتی بیلن 3:40 دن 6:43 دقیقه‌ده قویاش‌نینگ باتیش جریانی‌ده اوتیشی کوتیله‌دی. بو  سیاره‌نی یولدوز آلدیدن اوتیشی‌نی کوریش استثنایی واقعه حسابلنه‌دی. عطاردنینگ قویاش‌دن فاصله‌سی باره‌سی‌ده‌گی محاسبه‌نی کوریش ینگی‌دن استرونومی گه یوزکیلتیرگن‌لر اوچون عجایب بیر فرصت دیر.

کپلر فضایی تلسکوپی سیاره‌لرنی آولاوچی دیب اته‌له‌دی، بیر یولدوز دوره‌سیده‌گی سیاره‌لرنی کشف قیلیش‌ده توغریدن – توغری اوشه یولدوزنینگ کوزلریگه خیره بولیب، اوشه یولدوز آلدیدن باشقه سیاره‌لر اوتگن حالده، کپلر سیزیوچی‌لری جوده کم میزان‌ده یولدوزلر یاروغ لیگی‌نی یازیب آله‌دی.

یولدوزشناسلیک علمی‌ده مذکور روش «اوتیش" سیاره‌لر کشفی یا « ترانزیت" دیب  اته‌له‌دی. مذکور اصول ایسه هنوزگچه سیاره‌لرنی کشف قیلیش‌گه ایجابی رول اوینه‌گن و کپلر فضایی تلسکوپی هم مینگ‌دن آرتیق سیاره‌نی اوتیش یا ترانیزیت روشی‌دن فایده‌لنیب یولدوز برابریده کشف قیلگن.

قویاش‌گه یقین تورگن ایکّی سیاره جمله‌دن عطارد و زهر انده – سنده توغری بیر چیزیغ‌ده قویاش و ییر اورته‌سی‌ده بوله‌دی، بیز ایسه توغریدن – توغری قویاش‌گه باقیش بیلن مذکور ایکّی سیاره قویاش آلدیدن قنده‌ی قیلیب اوتیشی‌نی کوریشیمیز ممکن. عطارد، زهر و ییر کره‌سی‌نینگ تیزلیگی بیر- بیراویدن فرقلی بولگنی سبب، عطارد و زهر سیاره‌لرینی ییردن توریب کوریشیمیز اوچون کمدن – کم حال‌لرده ممکن بوله‌دی. مثال اوله‌راق، زهره سیاره‌سی یوز ییل‌ده بیر مرته روی بیره‌دی. لیکن، عطار سیاره‌سی ایسه یوز ییل‌ده اون اوچ مرته و بعضاً هم اون تورت مرته قویاش و ییر چیزیغی‌ده بوله‌دی.

زهره سیاره‌سی اینگ سونگی مرته 1390- ییل‌ده قویاش آلدیدن اوتگن  بیز کابل‌ده ایسه بو حادثه نینگ گواهی بولگن میز. کوپچیلیک بونده‌ی واقعه یوز بیریشی‌دن اصلا خبردار بولمه گن‌لر. کیشی‌لر  زهره سیاره‌سی خورشید آلدیدن قنده‌ی اوتیشی‌نی کوریش‌گه گواه بولیش‌نی ایسته‌گن حالده 101 ییل یعنی 1496- ییل‌گه قدر بو حال‌نی کوتیش‌لریگه توغری کیله‌دی.

 تیر یا – ده عطارد قویاش‌گه یقین بولگن سیاره صفتی‌ده، بیزنینگ قره‌شدن قویاش یانی‌ده تورگن، بیز فقط قویاش باتگن پیت‌ده سرعتی تیز بولگن مذکور سیاره‌نی کوریشمیز ممکن. عطاردنینگ تیزلیگی اوچون، قدیمگی یونالر اوشبو سیاره‌لرنی تیر، مرکوری، پیک تیزپای خدایان دیب نام بیرگنلر. عطارد ثانیه‌ده 8:47 کیلو متر تیزلیک بیلن قویاش تیزیمی‌ده اینگ تیز سیاره لر جمله‌سیدن.

عطارد مداری تخم سامان بولگن‌لیگی اوچون قویاش‌دن اینگ یقین فاصله‌ده 47 میلیو کیلو متر و اینگ اوزاق حالت‌ده ایسه 70 میلون کیلو متر اوزاق‌ده بوله‌دی. قدیم زمانلرده استرونومی‌لر عطارددن آلدین باشقه بیر سیاره قویاش تیگره‌گی‌ده بولگن لیگینی ایتیب، و بو سیاره‌نینگ فرضی نامی ولکان – آتشفشان بولگن دیگنلر. بنابرین قویاش‌گه بونچه‌لیک یقین بولگن سیاره آتشین بیر دنیا و آتشفشانلر سرزمینی بولشی هم حتمی.

باشقه تاماندن عطاردنینگ ایله‌نیشی نیوتن جاذبه مدتی بیلن ماس کیلمس‌دی و بو فزیک دانشمندلری و استرونومی‌لر اوچون باش آغیریغی بولگن.  آلیب باریلگن سعی و حرکت‌لرگه قره‌می، لیکن قویاش یانی‌ده ولکان موجودلیگی‌نی اثبات لاوچی معلومات قول‌گه کیلمه‌گن. اما، ییگیرمنچی قرن‌ده انشتین ینگی بیر تعریف بیلن عطارد تیوه‌ره‌گی بوشلیق‌لرنی آچیقله گن. ایندی ایسه بیز ولکان ناملی بیرار – بیر سیاره‌ بولمس‌لیگی انیق.

عطار قوروق بیر دنیا. او، 4880 کیلومتر قطری بیلن هر 88 کونده بیر مرته قویاش اطرافیده ایلنه‌د‌‌ی. در واقع، عطارد ده بیر ییل بیز ییرده‌گی ده 88 کون تینگ دیر. اما، اونینگ قویاش‌گه یقین بولگن‌لیگی باعث مذکور، سیاره اوزی‌نینگ اطرافی‌ده باغله‌نیب، جوده سیکین‌لیک بیلن ایلنه‌دی و انه شو باعث هم عطارد ده بیر کیچه و کندوز 58ییر کونی بوله‌دی. فلتر و 11 انیچ تلسکوپ بیلن جهازلنگن اسکونه‌دن فایده‌له‌نیب قویاش‌نی معرفت عالی لیسه‌سی‌ده کوریش‌نی نیت قیلگن‌میز. کوپراق قیزیقرلی بولیشی اوچون بیز تلسکوپ‌نی نمایشی بیر صحفه‌گه باغلب اوقوچیلر بو حادثه‌نی کوریش‌لری اوچون زمینه یره‌تماقچی میز. عین حالده، قویاش کوزلیک‌لرینی هم اوقوچیلرگه ترقه‌تیلیشی نظرده توتیلگن.

بوتون سیاره‌لر بیر چیکلاوده یا – ده 18 درجه کته لیگی بولگن صفحه‌ده قویاش اطرافی‌ده ایلنه دیگن نطقه دایره البروج یا دایره سیارات دیب ناملنه‌دی. مذکور محدوده قویاش استواسی بیلن بیر خط‌‌ده، یعنی 8 درجه استوا یوقاریسی و 8 درجه ایسه استوا قویی‌ده بوله‌دی. بونده‌ی بیر موردده سیاره‌لر قویاش اطرافی‌ده ایلنه‌دی و انه شو باعث هم دایم بیر – بیراوی نینگ قریشی‌ده بولگن. یعنی هر دایم توتیلیش پدیده‌سی سایره‌لرده یوز بیره‌دی.

عطارد قویاش آلدیدن اوتیشی‌نی ایرته کابل‌ده کوریش ممکن و اوندن کیین اونی کوریش ممکن ایمس. کوزلیک‌سیز هیچ زمان قویاش تامانگه قره‌منگ، قره‌گن تقدیرده، وقتینچه نابینالیک‌که دوچار بوله‌سیز یا – ده کوزینگیز ترماغی‌گه جدی زیان ییتکزیشی ممکن.  بو حادثه‌نی کوریش اوچون هیچ زمان قویاش اوچون مخصوص فلتریدن فایده‌له‌نیش‌نی اونوتمنگ. عطارد ینه بیر بار 1395- ییل‌ده قویاش آلدیدن اوته‌دی. عطارد دایم قویاش اطرافی‌ده بولگن سیاره‌ حسابلنه‌دی. لیکن، قویاش‌نینگ یاروغ‌لیگی حدن کوپ بولگنی سبب کندوز تاماندن کورینمیدی. کیچه تاماندن آسمانگه باقنگیزده عطار و ییرلر یولدوز اطرافی‌ده ایلنه‌دی.