شنبه 1396 - ییل 9 - اوسیم|ثور / 2017 - اپریل 29 گه توغری

میرضیایف دوریده افغانستان و اوزبیکستان علاقه‌لری یخشیله‌نیشی کوتیله‌دی




 ١٨ یاغیم|قوس ١٣٩٥

محمدعالم کوهکن یازووچی و شاعر  

دسمبر آیی نینگ تورتینچی کونی قوشنی اوزبیکستان‌ده اوتکزیلگن عمومی سیلاولر نتیجه‌سیده شوکت میر ضیایف 88% دن آشه‌راق رای قولگه کیرتیب، اوزبیکستان نینگ ایکینچی جمهور رییسی ایتیب سیلندی. او اوزبیکستان نینگ مرحوم رهبری اسلام کریموف وفاتیدن سونگ اوزبیکستان‌ده جمهور رییس وظیفه‌سینی بجریب کیلردی. شوکت میر ضیایف اوتگن ییللر دوامیده اوزبیکستان باش وزیری لوازمیده خذمت قیلگن ایدی.

افغانستان رهبری محمد اشرف‌غنی شوکت میرضیایف‌نی سیلاولر غلبه‌سی بیلن تبریکلب میر ضیایف دوریده ایکّی قوشنی مملکت ارا علاقه‌لر مستحکم‌لنیشی باره‌سیده امید بیلدیردی. افغانستان جمهور رییسلیگی سرایی تامانیدن ترقه‌تیلگن خبرنامه‌ده رسمی کابل‌نی ایکّی قوشنی دولتلر ارا مناسبتلری اسلام کریموف دوریدن یخشیله‌نیشی آرزو قیلینگن. خبرنامه‌ده جمهور رییس اشرف‌غنی اوزبیکستان ینگی رهبری شوکت میر ضیایف‌گه بخت و سعادت ایسته‌گنی هم قید ایتیلگن.

نیگه کریموف دوریده افغانستان و اوزبیکستان مناسبتلری ایلیقلنمه‌دی؟

قوشنی اوزبیکستان اسلام کریموف زمانیده افغانستان آرقلی اوزبیکستان‌گه اکسریمست گروه‌لر نفوذ قیلیشی امکانیدن خواطرده ایدی. مجاهد‌لر حاکمیتی دوریده اوزبیکستان تامانی جنرال عبدالرشید دوستیم باشقریب کیلگن افغانستان ملی اسلامی جنبشی بیلن یقین علاقه‌ده ایدی. مملکت شمالیده طالبلرگه قرشی جنگ قیله دیگن حربی گروه‌لر اینیقسه ملی اسلامی جنبش قوشینی اوزبیکستان حمایتیدن بهره‌مند ایدی.

طالبلر شمال ولایتلرینی اشغال ایتگن‌لریده اوزبیکستان حیرتان کوپریگینی محکم بیرکیتیب، اوز چیگره‌ حدودلری امنیتی‌نی فوق العاده بیر شکلده مستحمله‌گن ایدی. 2011 ییلی 11 سیپتمبر حادثه‌لریدن سونگ افغانستان‌ده خلق ائتلاف حربی هجوملری نتیجه‌سیده طالبلر حاکمیتی قوله‌تیلیب، حامد کرزی رهبر لیگیده ینگی دموکراتیک حکومت تاسیس ایتیلگن ایدی.

اوزبیکستان دولتی اوشنده ترورچیلیککه قرشی ائتلاف کوچلری‌نینگ حمایت ایتیب، پایتخت کابل‌ده اوز ایلچی لیگی همده مزارشریف شهریده قونسولخانه‌سینی تاسیس ایتگن ایدی. بونگه قره‌می مملکت سابق رهبری حامد کرزی دوریده افغانستان و اوزبیکستان علاقه‌لری کوتیلگن اندازه ده مستحکم‌لنمه‌دی.

اوزبیکستان سابق رهبری اسلام کریموف‌نی قوشنی اوزبیکستان بیلن اوز علاقه‌لرینی مستحکملش گه قیزیقمه‌دی. او حامد کرزی نینگ بیر نیچه بار دعوتینی جواب‌سیز قالدیرگن. اما ایریم دیپلوماتلر حامد کرزینی رسمی کابل و تاشکینت علاقه‌لری مستحکم‌لنیشی گه توسیق ایکنینی تاکیدله‌یدیلر. ایکّی قوشنی دولتلر علاقه‌لری ساووق‌لیگی‌نی باشقه بیر مسئله بیلن اولچش ممکن. حامد کرزی دوریده افغانستان نینگ شانگهای منطقوی تشکیلاتی اعضالیگی گه قبول ایتیلیشی باره‌سیده گی تکلیفی مرحوم اسلام کریموف تامانیدن رد قیلینگن.

رسمی کابل‌نی بو باره ده روسیه دولتی گه شکایت قیلگنی هم ایتیله‌دی. نهایتده رسمی مسکو باسیمی نتیجه‌سیده افغانستان شانگهای تشکیلاتی‌گه کوزه تووچی اعضا صفتیده قبول ایتیلگن. شونینگدیک کریموف افغانستان‌نی منطقوی تشکیلاتلرده فعال اشتراک ایتیشی‌نی ایسته‌مه‌گن. رسمی کابل کرزی دوریده "ایکو" منطقوی تشکیلاتی رییسلیگی گه دعواگرلیک قیلگن. تاجکستان، ایران همده تورکیه دولتلری افغانستان دولتی نینگ اوشبو تشبثی‌نی حمایت ایتگنلر. اما، اسلام کریموف قرشی لیگی باعث رسمی کابل "ایکو" تشکیلاتی رهبرلیگینی قولگه کیریته آلمه‌گن.

مرحوم کریموف وفاتیدن سونگ افغانستان و اوزبیکستان مناسبتلری یخشی لنیشی سَری ایکّی تاماندن تمایل کورستیله باشله‌دی. شوکت میر ضیایف اوزبیکستان جمهور رییسی وظیفه‌سینی بجریب تورگن پیتلرده رسمی تاشکینت‌نی اوز قوشنیلری بیلن مناسبتلرینی قیته کوریب چیقیشی سیزیله باشله‌دی. شوکت میر ضیایف اوزبیکستان بیلن تاجکستان همده اوزبیکستان بیلن قیرغیزستان علاقه‌لرینی مستحکملش اوچون دستلبکی قدملرنی تشله‌دی.

افغانستان و اوزبیکستان ارا مناسبتلرنی یخشیلش اوچون معین حرکتلر کوزه‌تیلدی. بوندن تخمیناً بیر آی آلدین اوزبیکستان نینگ بیر رسمی هیئتی پایتخت کابل‌گه سفر قیلیب افغانستان حکومتی همده تجاری بولیم‌لری بیلن اوز ارا همکارلیکلرنی عملگه آشیریش باره‌سیده کمیده تورت شرطنامه امضاله‌گن ایدی. شونینگدیک بیرینچی مرته اوزبیکستان حدودی آرقلی ختای (چین) دن یوکلنگن تجاری تَوارلر واگنلری حیرتان بندرگاهی گه ییتیب کیلگن ایدی.

افغانستان اوزبیکلری اوزاق زمانلردن ایکّی قوشنی دولتلر ارا لازم درجه‌ده یخشیله‌نیشینی کوتیب کیلماقده لر. اولر ایکّی دولتلر ارا علاقه‌لر مستحکم‌لنیشی افغانستان اوزبیکلری مدنی حیاتی‌نینگ رواجلنیشی گه خذمت قیلیشی‌گه امید قیله‌دیلر.

اوزبیکستان 2009 ییلی افغانستان شمالیده 75 کیلو متر مسافه‌ده تیمیر یول قوریب بیرگن ایدی. حاضرگی کونده افغانستان اوزبیکستان‌دن معین مقدارده  برق، قوریلیش موادلری همده یانیلغی و آزیق آوقت محصولاتلری ساتیب آله‌دی. افغانستانلیک تاجرلر ایکّی دولتلر ارا سودا ساتیق و ترنزیت علاقه‌لری یخشی لنیشی نتیجه‌سیده افغانستان و اوزبیکستان نینگ تجارت حجمی نی بیر نیچه برابرگه آشیریش‌گه امکانیت بارلیگینی تاکیدله یدیلر.