چهارشنبه 1396 - ییل 6 - اوسیم|ثور / 2017 - اپریل 26 گه توغری

امریکا روسیه‌نی طالبلر بیلن علاقه‌ده بولگنی اوچون تشویش‌ده




 ١٣ ایکیم|حمل ١٣٩٦

محمدعالم کوهکن یازووچی و شاعر  

امریکا بلند مرتبه‌لی رسمیلری بیر نیچه وقت‌دن بیری روسیه بیلن طالبلر ارا علاقه اورنه‌تیلگنی‌دن تشویش‌ده ایکن لیکلرینی تأکیدلب کیلماقده‌لر. یقین‌ده امریکا نینگ مدافعه وزیری جیمز ماتیس اوزی‌نینگ لندن سفری دوامیده روسیه‌نی طالبلر بیلن علاقه‌سی رسمی واشنگتن اوچون مهم لیگی‌نی بیلدیریب روسیه نینگ افغانستان‌ده فعالیت آلیب باریشی‌نی امریکا منفعتی‌گه قرشی ایکنی‌نی تیلگه آلگن. جیمز ماتیس نینگ ایتیشیچه، امریکا هلیگچه روسیه‌نی طالبلرنی قورال اسلحه بیلن تأمینله گنی باره‌سیده رسمی مسکونی متهم قیلمه‌گن.

روسیه بوندن آلدین طالبلر بیلن علاقه‌ده ایکنی‌نی سِر سقله‌مه‌گن. روس بلند مرتبه‌لی عملدارلریگه قره‌گنده رسمی مسکو نی افغانستان و مرکزی آسیاگه داعش گروهی احتمالی نفوذی نینگ آلدینی آلیش همده اوز وطنداشلری امنیتی‌نی تأمینلش یوزه‌سیده طالبلر بیلن علاقه‌ده ایکنینی رد قیلمه‌گنلر. اما افغانستان محلی رسمیلری بوندن بیر نیچه وقت آلدین روسیه‌نی تاجکستان آرقلی شمال ولایتلر اینیقسه قندوزده طالب جنگریلریگه قورال اسلحه‌لر ییتکزیب بیرگنی و جنگری طالبلرنی روسیه‌ده ایشلب چیقریلگن زمانی یراقلر بیلن دولت‌گه قرشی جنگ قیله یاتگنی باره‌سیده دعوا قیلگن ایدیلر. طالبلر تامانی بو باره ده عکس‌العمل بیلدیرمه گن، اما روسیه و تاجکستان رسمیلری اوشبو ادعالرنی رد قیلگنلر.

روسیه افغانستان‌ده حکم سوره دیگن نا تینچ وضعیتدن خواطرده ایکنی‌نی هر دایم تکرارلب کیلماقده. اینیقسه افغانستان‌ده داعش‌گه وفادار جنگریلر وجودگه کیلگنیدن سونگ رسمی مسکونینگ تشویشی آشگن. روس بلند مرتبه‌لی رسمیلری داعش گروهی‌نی امریکا و غرب منفتی‌نی منطقه‌ده تأمینلش اوچون اولر تامانیدن ایشلب چیقیلگن لایحه ایکنیدن خواطرده. انه شو باعث هم روسیه تامانی افغانستان داعش گروهی جانلنیش‌دن قورقه‌دی. روسلر مذکور گروه فعالیتی نینگ آلدینی آلیش اوچون طالبلردن حمایت ایتیب کیله یاتگنی‌نی یاشیرمه‌یدی. عین حالده رسمی مسکونی اسلام آباد بیلن یقین‌لشگنی هم  بو مسئله بیلن علاقه‌دار ایکنی ایتیله‌دی.

بوندن نیچه وقت آلدین ایلک بار پاکستان روسیه حربیلری پاکستان حربیلری بیلن بیر قوشمه حربی مشق اوتکزگن ایدیلر. شونینگدیک یقین‌ده روسیه نینگ بیر حربی هیئتی شمالی وزیرستانگه سفر قیلیب او ییرده پاکستان حربیلرینی ترورچیلرگه قرشی اوتکزگن عملیاتلری باره‌سیده معلومات حاصل قیلگنی خصوصیده خبر بیرلدی.  پاکستان اردوسی نینگ سوزلاوچیسی گه قره گنده شو کیچه کونلرده روسیه حربیلری قوشمه مرکزی باشلیغی نینگ معاونی سرگی اسراکوف شمالی وزیرستان‌ده بولگن.

روسیه‌نی غرب بیلن کوره‌شده اوزی‌نینگ منطقوی همکارلرینی تاپگنی دقتگه سزاوار مسئله حسابلنه‌دی. بوندن تخمیناً تورت آی آلدین روسیه پایتختی مسکوده چین، ایران و پاکستان نماینده‌لری بیلن افغانستان مسئله‌سی و منطقه امنیتی باره‌سیده مذاکره اوتکزگن ایدی. مذکور ییغین‌ده افغانستان دولتی وکیللری چقیریلمه‌گنی رسمی کابل اعتراضی گه دوچ کیلگن ایدی.

روسیه یقین کونلرده افغانستان مسئله‌سی بووییچه مسکو تینچلیک کنفرانسی‌نی تشکیل ایته‌دی. روسیه رسمیلری اوشبو ییغین‌ده پاکستان، ایران، امریکا، افغانستان و ختای و باشقه تامانلر نماینده‌لرینی دعوت ایتگن. اوشبو اوچره شووده طالبلر وکیلی دعوت ایتیشی هم ایتیله‌دی. رسمی واشنگتن مسکو ییغینی‌ده اشتراک ایتمس لیگی‌نی تاکیدله‌گن. افغانستان دولتی‌نی مذکور ییغین‌ده اشتراک ایتیب ایتمس لیگی معلوم ایمس. رسمی کابل افغانستان تینچلیگی اوچون اوتکزیله دیگن ییغینلرنی افغانلر رهبرلیگیده اویوشتیریلیشی لازم لیگی‌نی بیلدیرگن.

امریکا افغانستان‌ده روسیه نینگ سیاسی نفوذی آشیشی‌دن خواطرده. رسمی مسکونی افغانستان‌ده تینچلیک‌نی تأمینلش مقصدیده اوتکزه دیگن تشبثلرینی رسمی مسکونی افغانستان و منطقه بویلب اوز سیاسی نفوذی نینگ آشیریش اوچون عملگه آشیره دیگن سعی و حرکتلری دیه بهاله‌یدی. بون چمه‌سی بیر ییل آلدین پاکستان، افغانستان، امریکا و ختای اشتراکیده طالبلر بیلن رسمی کابل اورته‌سیده سیاسی مذاکره لرنی باشلش اوچون باشله تیلگن سعی و حرکتلر نتیجه آلیب کیلمه گن ایدی.

افغانستان بلند مرتبه‌لی رسمیلری همده رسمی واشنگتن مسکو نینگ افغانستان بوییچه سیاسی حرکتلری اینیقسه مسکو ییغینی‌نی طالبلرنی سیاسی جهت‌دن حمایت ایتیش و اوشبو گروه اعتبارینی آشیریش اوچون عملگه آشیره یاتگنی‌نی ایته دیلر. مسکو نینگ اوشبو حرکتلری هم افغانستان‌ده حقیقی برقرارلیک‌نی تامینلش اوچون ایمس بلکه منطقه‌ده روسیه و اونینگ شریکلری‌نینگ سیاسی موقعی‌نی مستحکملش مقصدیده عملی ایتیله‌دی.

افغانستان اوزاق ییللردن بیری منطقه و دنیانینگ ییریک کوچلری اورته‌سیده گی جنگ میدانی‌گه ایلنگن. مذکور کوچلرنینگ سیاسی میدانده کوچ سینشلری هم افغانستان مسئله‌سی اوستیده دوام ایته‌دی. خلاصه قیلیب ایتگنده افغانستان مسئله‌سی بهانه اوشبو تامانلر منطقه‌ده اوز سیاسی و اقتصادی منفعتلری اوچون کوره‌شه دیلر و بو آره ده افغانستان خلقی قربان بوله‌دی.

رسمی کابل موجود وضعیت‌ده مملکت اهالیسی‌نی تورلی خطرلردن چیتده اسره‌ش اوچون ضروری سیاسی چاره‌لر کوریشی لازم. بونده‌ی اساسی چاره تدبیرلر افغانستان‌ده فعالیت آلیب باره دیگن سیاسی تیوره‌کلر و دولت قدمه‌لرینی باشقره دیگن رهبرلر معین ستراتیژیک برنامه‌لر اوستیده اوزارا کیلیشیب آلیشلری همده مذکور برنامه عملده تطبیق ایتیش‌ده رسمی اداره و ارگانلر گه یاردم کورسه تیشلریگه جدی احتیاج بارلیگی سیزیله‌دی. عکس حالده افغانستان‌ده دوام ایته دیگن بحرانلر نا معلوم وقتگه قدر دوام ایته ویره‌دی.