پنج‌شنبه 1396 - ییل 5 - ییغیم|اسد / 2017 - جولای 27 گه توغری

دوستیم و ایشچی ماجراسیدن سونگ غرب‌نینگ دوستیم‌گه قرشی نفرتی آشگن




 ٢٢ بیشیم|سرطان ١٣٩٦

محمدعالم کوهکن یازووچی و شاعر  

امریکانینگ افغانستان‌د‌ه‌گی شارژدافیری هوگولارنس سه شنبه کونی پایتخت کابل‌ده خبرچیلر بیلن اوتکزگن ملاقاتی چاغیده جمهور رییس نینگ بیرینچی اورین‌باسری جنرال عبدالرشید دوستیم‌گه قرشی قیلینگن ادعا اوته جدی ایکن لیگینی بیلدیریب، افغانستان دولتی‌دن مملکت‌ده عدالت‌نی تأمینلش اوچون دوستیم‌نی تیزده سودلشینی( محکمه) سوره‌دی. در واقع امریکا دولتی نینگ بیر سیاسی نماینده‌سی ایلک بار افغانستان دولتی نینگ اینگ بلند مرتبه‌لی رسمیسی گه قرشی جدی و جیرکنچ ادعالر موجودلیگینی اوقتیریب، اوشبو ادعالرنی عدلیه و قضا ارگانلری تامانیدن طرف‌سیزلیک بیلن تیکشیریلیشی‌نی سوره‌دی.

عین حالده افغانستان جمهور رییسی محمد اشرف غنی پایتخت کابل‌ده مطبوعات اهالیسی بیلن اوچره‌شیب، جنرال دوستیم ایشی (دوسیه‌سی) مملکت عدلیه ارگانلری تامانیدن شفاف بیر شکلده تیکشیریلیشی‌نی معلوم قیلدی. او حکومت‌نی بو مسئله‌گه دخلدار ایمس لیگینی تاکیدلب، دوستیم‌نی دولت باش قاره‌لاوچیسی رخصتی اساسیده دوالنیش اوچون تورکیه‌گه جونب کیتگنی‌نی هم معلوم قیلدی.

جنرال دوستیم بوندن تخمیناً بیر یریم آی آلدین دوالنیش بهانه‌سیده کابل‌دن انقره‌گه سفر قیلگن ایدی. دوستیم یقین‌ده انقره‌ده بلخ ولایتی حاکمی عطا‌محمد نور، افغانستان تشقی ایشلر وزیری صلاح‌الدین ربانی و مملکت اجرائیه اداره‌سی اورین باسری محمد محقق اشتراکیده دولت‌گه قرشی بیر کوالیتسیه تشکیل ایتگن ایدی.

دوستیم اوتگن ییلی قوس آیی نینگ آخرلریده اوزی‌نینگ سیاسی رقیبی احمد ایشچی‌نی جوزجان ولایتی مرکزی شبرغان شهری‌نینگ اولاق میدانیده اوشلب آلیب، کمیده بیش کون قتیق شکنجه قیلگن لیککه متهم ایتیلگن.

65 یاشر احمد ایشچی، دوستیم و اونینگ قوریقچیلرینی اوزینی زورلش اوچون حرکت قیلگن لیککه هم عیبله‌ماقده. آلینگن معلوماتلرگه قره‌گنده دولت باش‌قاره لاوچیلیگی اداره‌سی یقین‌ده دوستیم و احمد ایشچی نینگ ایشی‌گه تیگیشلی تیکشیرولر جریانی‌نی اوز نهایه‌سیگه ییتکزیب، مذکور دوسیه‌نی عالی محکمه‌گه جونتگن.

ایتیلیشچه محکمه هلیگچه کمیده بیر مرته انجنیر احمدنی چقیرتیرگن. دوستیم همده دوسیه‌ده ایشچی‌نی اوشلب شکنجه قیلگن لیککه متهم ایتیلگن شخصلرنی محکمه‌گه کیلتیریش اوچون دولت باش‌قاره لاوچیلیگی‌گه مکتوب یازگن.

امریکا دیپلوماتی نینگ دوستیم‌نی محکمه قیلینیشی باره‌سیده قیلگن چیقیشی‌دن سونگ، دوستیم بیلن ارگ اورته‌سیده سیاسی معامله یوز بیریب، بیر شکلده دوستیم و ایشچی دوسیه‌سی اونوتیلیشی ممکن لیگی باره‌سیده‌گی تخمینلر پوچگه چیققن‌گه اوخشه‌یدی. هوگولارنس همده جمهور رییس محمداشرف غنی نینگ بو باره‌ده‌گی چیقیشلری مذکور دوسیه‌نی محکمه تامانیدن تیکشیریلیب اوز نهایه‌سیگه ییتکزیلیشی باره‌سیده‌گی فکرلر قطعی لیگیدن درک بیره‌دی.

جنرال دوستیم و انجنیر احمد ایشچی ماجراسی یوز بیرگن کونیدن باشلب دنیا جماعه‌چیلیگی اینیقسه امریکا و اروپا دولتلری بو مسئله‌گه قیزیققن ایدیلر. اوشنده امریکا، کانادا، آسترالیا و اروپا بیرلشمه‌سی تامانیدن ترقه تیلگن اعلامیه‌لرده احمدایشچی ادعاسی غرب دولتلری و خلقی‌نی تکان بیرگنی تأکیدلنیب، افغانستان دولتی‌دن دوستیم‌نی محکمه قیلینیشی سوره‌لگن ایدی. مذکور دولتلر وقتین - وقتین مسئله نینگ رواجینی یقین‌د‌ن اورگنیب، اشرف‌غنی مأموریتی‌نی بو باره‌ده عدالت‌نی تأمینلش اوچون ترغیب ایتیب کیلگن.

دنیا نیگه دوستیم مسئله‌سی بیلن قیزیقه‌دی؟

معلوم‌که جنرال عبدالرشید دوستیم افغانستان دولتی نینگ ایکّینچی بلند مرتبه‌لی رسمی سیماسی حسابلنه‌دی. افغانستان‌ده حاکمیت‌ده بولگن ینگی دولت تیزیمی 2002 ییل

دن بیری دنیا جماعه‌چیلیگی اینیقسه امریکا تامانیدن هر تامانلمه حمایت ایتیلیب کیلینماقده. افغانستان‌ده یوز بیره دیگن هر قنده‌ی مهم واقعه – حادثه مذکور دولتلر و غرب مملکتلری اهالیسی‌نی چوچیتیشی طبیعی بیر حال.

اینیقسه ناتو و امریکا تامانیدن قوللب قوتلنه دیگن دولت نینگ ایکینچی رسمی آدمی تامانیدن هر بیر شخص نینگ انسانی حقی ایاق آستی ایتیلیشی واشنگتن، ناتو و اروپا بیرلشمه‌سی گه اعضا دولتلر همده افغانستان‌نی حمایت ایتووچی باشقه دونر دولتلر اوچون قبول ایتیب بولمه‌یدیگن حادثه حسابلنه‌دی.

افغانستان قانونلری اساسیده هر بیر متهم شخص جمله‌دن جنرال دوستیم اونگه قرشی قیلینگن ادعا محکمه تامانیدن تصدیقلمه گونگه قدر گناه سیز حسابلنه‌دی. اما جنرال دوستیم کبی بیر شخص نینگ اونگه قرشی قیلینه دیگن اتهام نینگ توغری یاده نا توغری بولگن لیگینی بیلیش نه فقط غرب دولتلری بلکه باشقه هر بیر شخص‌نی هم قیزیقتیره‌دی. 

دوستیم و امریکا مناسبتلری

جنرال عبدالرشید دوستیم طالبانگه قرشی کوره‌ش‌ده امریکا باشچیلیگیده ترورچیلیک‌نی یوق قیلیش اوچون تشکیل ایتیلگن حربی ائتلاف بیلن یقین‌دن همکارلیک قیلگن ایدی. دوستیم اوشبو عملی بیلن امریکا دولتی‌نی خرسند ایتیب واشنگتن‌نی منتدار ایتگن لیگینی توشونردی. اما جنرال دوستیم امریکا و غرب‌نی ایشانتیریش اوچون بو نرسه‌لر کفایه قیلمس لیگینی یخشی انگله‌مه‌گن.

بوندن بیر نیچه وقت آلدین امریکا ایلچیخانه‌سی نینگ ویکی لیکس‌ده دوستیم حقیده نشر ایتیلگن حساباتی‌نی اوقیگن کیشی بو نرسه‌نی یخشی انگلشی ممکن. اوتمیش‌ده هم و حاضرگی کونده هم جنرال دوستیم امریکا دولتی اوچون ایشانچلی بیر شخص ایمس. دوستیم اوتگن ییلی مخدر ماده‌لر مسئله‌سی بوییچه امریکا‌ده تشکیل ایتیلگن بیر ییغینده قتنشماقچی بولیب، امریکا سفریگه آتلنه یاتگنیده امریکا دولتی اونگه امریکاگه کیریش اوچون ویزه بیرمه‌گن ایدی.

دوستیم گه نسبتاً اروپا دولتلری مناسبتی بوندن فرق قیلمه‌یدی. اینیقسه دوستیم بیلن احمد ایشچی ماجراسی غرب دولتلری‌نینگ دوستیم گه بولگن نفرتینی تاباره آشیرگن.

اوشبو واقعه یوز بیریشی‌دن سونگ دوستیم نینگ اوغلی باتور دوستیم امریکاگه سفر قیلیب، او ییرده آته‌سی اوچون نجات یولینی ایزله‌گن ایدی. اما باتور اوشبو سفرجریانیده فقط امریکاده‌گی افغانستانلیک وطنداشلری بیلن اوچره‌شیب کوتیلگن نتیجه‌لر قولگه کیریته آلمس‌دن افغانستان‌گه قیه‌تگن ایدی.