چهارشنبه 1396 - ییل 1 - یاغیم|قوس / 2017 - نومبر 22 گه توغری

بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی بشر حقلر کینگشی‌ده افغانستان‌نینگ اعضا بولیش سیناوی




 ٢٤ اولچاو|ميزان ١٣٩٦

 

افغانستان بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی‌نینگ بشر حقلر کمیسیونی‌نینگ آسیا مملکتلری ارا 4 چوکیدن بیریگه صاحب بولیش اوچون پاکستان، قطر، مالزیا و نیپال بیلن رقابت قیلیب مذکور تشکیلات کینگشی‌نینگ اعضاسی حیثی‌ده تنلنماقده. بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی‌نینگ بشرحقلر کینگشی آسیا مملکت‌لری حصه‌سی دیب بنگله‌دیش، اندونزی، قطر و هند اولکه‌لریگه تورت چوکی بیرگن. بوگون جاری ییل 24 میزان آییده 2018 دن 2020 گه قدر سویس مملکتی‌نینگ ژنو شهریده بولگن بشر حقلر کینگشی‌نینگ مذکور چوکیلری سیلاوگه قویله‌دی.

انسان پرورلیک کینگشی  (The Human Rights Council)بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی‌نینگ کوچلی بولیمی دیب تانیلگن و بشر حق حقوقی بوییچه فعالیت قیله‌دیگن اینگ مهم و اصلی ایشلرنی قیله‌دیگن بین‌الدولی ایشلر بوییچه بشر حقلر فعالیتی دیب سلنه‌دی.

مذکور تشکیلات بیرلشگن ملت‌لر تشکیلاتی‌نینگ بشر حقلر کمیسیونی باش بوغینی دیب میلادی 2006 ده بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی باش منشیسی جناب کوفی عنان واسطه‌سی بیلن ایجاد ایتیلگن.

بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی‌نینگ عمومی ییغینیده آلینگن قرار اساسیده(Resolution 60/251)  بشر حقلر کینگشی بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی‌گه اعضا 47 مملکت اشتراکیده عمومی ییغین اوتکزیب اعضالرنینگ کوپچی‌لیک آوازینی آلگن تقدیرده سیلنه‌دی. مذکور سیلاویده اعضا بولگن هر بیر مملکت بیر آواز بیریش حقی‌گه ایگه ایکن‌لیگی قید ایتیلگن.

بشر حقلر کینگشی‌نینگ اعضالری جغرافیا اورته‌لیگی نظرده توتیلیب سیلنه‌دی. افریقا قطعه‌سی اوچون 13 چوکی، آسیا قطعه‌سی اوچون 13 چوکی، شرقی اروپا اوچون 6 چوکی، لاتین امیریکه‌سی و کاراییب حوزه‌سی اوچون 8 چوکی و غربی اروپا و باشقه مملکتلر اوچون هم 7 چوکی نظرده توتیلگن.

سیلنگن مملکتلر اوچ ییل‌گه قدرچوکی‌نی اختیاریگه آلیب و باشقه دورلرگه هم کاندید قیله‌آله‌دی. آلدینگی سیلاولرگه قطر اولکه‌سی نیچه مرتبه کاندید بولگن و اوتگن زمانلرده پاکستان کینگش اعضاسی بولیب، حاضر ایکینچی‌ مرته اوزی‌نی کاندید قیلگن.
کینگش اون‌بیش اعضاسی‌نینگ ایش دوره‌سی 2017 ییل‌نینگ دسمبری‌ده یکونله‌گن. ینگی عضولرنی تنلش اوچون بو سیلاو، بیرلشگن ملت‌لر تشکیلاتی‌نینگ 72- ییغی‌نی‌دن سونگ اوتکزیله‌دی.

کینگاش‌نینگ وظیفه‌‎سی بشری حقلر اعلامیه‌سی تصویب بولگندن کیین، اعضا بولگن اولکه‎‌لرنی اعلامیه‌سیگه شامل بشری حقلر بوییچه قرارلر و معاهده‌لردن نظارت قیله‌دی. وینه بو کینگش  بشری حقلر ایاق آستی بولگن اولکه‌لرده تیکشیرو، بشری حقلر لایحه اساسی‌ده ایاق آستی بولگن مملکتلر اوچون کینگش مخصوص گزارشگر ایش‌گه آله‌دی. مثال صورت‌ده کینگش اوزی‌نینگ مخصوص گزارشگرینی ایران‌‎ده‌گی بشری حقلر خصوصی‌ده‌ تعین قیلگن.

کینگش‌نینگ باشقه وظیفه‌لری بشری حقلر خصوصی‌ده مصلحت بیریش، بشری حقلربوییچه اورگه‌تیش زمینه‌لرینی یوقاری کوتاریش، بشری حقلر خصوصی‌ده ییغینلر آلیش وخلق‌ ارا انسان حقلری بوییچه وصیت قیلینیش بولگن.

بشرحقلری بویچه کینگشی‌نینگ مکانیسمی دنیا انسان‌پرورلیگ ایش‌لری اساسی‌ده اینگ مهم و خلق ارا قبول قیلینگن دوره‌یی تیکشیرو (Universal Periodic Review) دیب قازان گن. بیرلشگن ملتلر تشکلاتی‌ده اعضا بولگن مملکت‌لر (ایکنچی دوره گزاریش بیریشده هر 4/5 ییل و اوچنچی دوره‌ده 5 ییل‌گه بیر مرته) بشر حقلری توغری‌سیده بولگن وعده‌لری قنده‌ی عمل‌گه آشیریلیشی توغری‌سیده عمومی گزاریش‌نی اوشبو کینگش‌گه بیان ایته‌دی.

کینگش گزاریشلرنی اوقیگندن سونگ، گزاریش بیره‌دیگن مملکتلرگه بشرحقلری کوچه‌یتیریلیشی خصوصی‌ده لازم بولگن مصلحت و توصیه‌لرنی بیره‌دی. افغانستان 2014- ییل‌ده سونگی دوره‌یی گزاریشی‌نی کینگش‌گه ارایه قیلیب و کیله‌سی گزاریشی‌نی 2019- ییل‌ده بیان ایته‌دی.

بشر حقلر کینگشی‌نینگ چوکی‌سینی کسب ایتیشده، افغانستان اوچون خلق ارا مخصوص چوکی و مملکت بشرحق‌لری مدیریتی بولیمی‌ده ینگی تجربه‌لرنی کسب قیلیش اوچون خلق ارا اعتبار قازانه‌دی. 

کسب ایتلگن چوکی‌گه تیگشلی ایچکی اورگه‌تیش و قانون اساسی‌ده بشرحق‌لری بویچه قیلنه‌دیگن ایش‌لر هم بولیشی ممکن. اعضا بولگن دولت‌لر بشرحق‌لری‌گه حرمت قایش‌نی حس ایتیب و اوزنی اقلیت‌گه قالگن قوم‌لر حقوقی، عیال‌لر و ایریم ضرر کوره‌دیگن قتلم‌لر اوچون مسؤول بیلیب نادولتی و خلق ارا نهادلرگه بشر حق حقوقی وضعیتی یخشی لنیشی اوچون ایش زمینه‌سینی یره‌تیش باره‌سیده تلاش قیله‌دی.

کینگش‌گه عضو بولیش، خلق ارا آرقه‌داشلیگ و امکاناتلرینی افغانستان دولتی اختیاریگه قویشی ممکن، افغانستان یشاوچی‌لری‌نینگ حق و حقوقلری ایچکی اورش‌لر جریانی‌ده آیاق آستیده قالیب اولر وضیعتی یخشی‌لنیشی اوچون مستقیم تاثیر قویشی ممکن. ییل‌لر بویچه بشرحق‌لری نقض بولگن افغانستان خلقی مذکور کینگش عضالریدن بیری بولیشی باره‌سیده امید بیلدیرگن.