جمعه 1397 - ییل 31 - ایکیم|حمل / 2018 - اپریل 20 گه توغری

پوتین، افغانستان بحرانی‌نینگ حلّی اوچون امریکا بیلن همکارلیککه تیار ایکنینی بیلدیردی




 ٢٧ یاغیم|قوس ١٣٩٦

محمدعالم کوهکن یازووچی و شاعر  

روسیه جمهور رییسی ولادیمیر پوتین یقینده اوزی‌نینگ ییل‌لیک مطبوعات کنفرانسی‌ده افغانستان‌ده دوام ایته‌دیگن بحران‌نی برطرف ایتیش اوچون روسیه‌نی امریکا بیلن همکارلیک قیلیش‌گه تیار ایکنی‌نی معلوم قیلدی.

روسیه رهبری بیر یریم مینگ کیشی خبرچی‌لر قتنشگن مطبوعات ییغینی‌ده، افغانستان‌ده ترور تهدیدلری همده اویوشتیرووچی (مخدر) ماده‌لر کوپه‌ییب باره‌یاتگنی‌گه اشاره قیلیب، کابل دولتی‌نی خلق ارا یاردم‌لر گه جدی احتیاجی بارلیگی‌نی معلوم قیلدی.

پوتین، روسیه و امریکانی ترورچی‌لر همده اویوشتیرووچی ماده‌لرگه قرشی کوره‌شده اوزارا هر تامانلمه همکارلیک قیلگن‌لریده وضعیت باشقچه راق بولر ایدی دیدی. 

حال بو که روسیه دولتی بوندن آلدین امریکا مبلغی برابریده افغانستان‌گه 63 ته تیک اوچر ساتگن ایدی. شونینگدیک افغانستان‌گه معلوم مقدار قورال - اسلحه ییتکزیب بیرگن.

حاضرگی کونده افغانستان حربی کوچلری‌نینگ قورال – اسلحه‌لری امریکا طرفیدن تأمینلنه‌دی، اما روسیه ده ایشلب چیقریلگن حربی تخنیک و قورال اسلحه مملکت اردو سی و پولیسی‌ده هم کم ایمس. افغان حربیلریکوپراق  روسیه اسلحه‌لرینی ایشله‌تیشنی یاقتیریشلرینی ایته‌دیلر.

ولادیمیر پوتین مملکتی‌نی اوتگن ییللرده‌گی دیک افغانستان حربی کوچلرینی زمانوی قورال اسلحه‌لر بیلن تأمینلب، اولرنی حربی تیارگرلیک‌دن اوتکزیش‌گه تیار ایکنی‌نی تکرارله‌دی.

معلوم که افغانستان‌نینگ سابق اردوسی روسیه‌ده ایشلب چیقریلگن قورال – اسلحه‌لر بیلن جهازلنگن ایدی. سونگی قیرق ییل ایچیده دوام ایتگن توختاوسیز اوروشلر ده هم افغانستانده روسیه سلاحلری اینگ کوپ قول‌له‌نیلگن قوراللر جمله‌سی‌گه کیره‌دی.

شمالده امنیتی تهدیدلر اوج آلیشی باره‌سیده‌گی تشویش

 ولادیمیر پوتین روسیه‌نی کیینگی وقتلرده افغانستان شمالی‌ده نا تینچ‌سیزلیکلر تاباره اوج آله یاتگنی باره‌سیده خواطرده ایکنی‌نی بیلدیردی.

اونینگ تأکیدلشیچه حاضرگی کونده ترورچی گروه‌لر مرکزی آسیا دولت‌لری‌نینگ افغانستان بیلن چیگره‌داش حدودلریگه یقینلشماقده‌لر. افغانستان بیلن مرکزی آسیا دولت‌لری اورته‌سیده  2384 کیلو متر قوشمه چیگره چیزیغی موجود.

رسمی مسکو بوندن آلدین هم بیر نیچه بار افغانستان آرقه‌لی ترورچی گروه‌لر منطقه دولت‌لری منفعتی‌گه بالقوه تهدید ساله‌ یاتگنی باره‌سیده آگاهلنتیرگن ایدی.

اوزاق ییل‌لردن بیری ایریم ترورچی گروه‌لر جمله‌دن  طالبلر، حقانی ترور ترماغی، پاکستان‌نینگ طالبلر حرکتی، شرقی تورکستان اسلامی حرکتی، اوزبیکستان اسلامی حرکتی، القاعده و داعش منطقه و خلق ارا مقصدلر اوچون افغانستان بویلب فعالیت آلیب بارماقده‌لر.

روسیه بلند مرتبه‌لی عملدارلری بوندن آلدین مرکزی آسیا دولتلرینی هر قنده‌ی احتمالی ترور تهدیدلری نینگ آلدینی آلیش اوچون شَی توریشلری لازم‌لیگی باره‌سیده آگاهلنتیریب کیلگن‌لر.

روس رسمیلری فکریچه مینگلب کیشی ترورچی‌لر جمله‌دن داعش‌گه وفادار قوپارووچیلر عراق و سوریه‌ده شکستله‌نیب، افغانستان‌گه اوتیب کیلگن‌لر.

روسیه جمهور رییسی ولادیمیر پوتین افغانستان‌ده جنگ قیله‌دیگن ترورچی گروه‌لرنی روسیه‌نینگ تاجکستان‌ده‌گی 201 حربی قرارگاهی همده قیرغیزستان‌ده‌گی قونلغه‌سی اوچون جدی تهدید دیب بیله‌دی.

افغانستان اویوشتیرووچی ماده‌لری روسیه بازارلریده ساتیله‌دی

پوتین افغانستان‌ده ایشلب چیقریله‌دیگن اویوشتیرووچی ماده‌لرنینگ کته قسمی روسیه بازارلریگه ییتکزیله یاتگنی باره‌سیده هم خبر بیردی.

او دنیاده ایشلب چیقریله‌دیگن اویوشتیووچی ماده‌لرنینگ اینگ کوپ مقداری افغانستان‌ده ییتیشتیریله یاتگنی باره‌سیده افسوسله‌نیش اظهار ایتیب، مذکور ماده‌لرنینگ معلوم قسمی روسیه بازارلریده ساتیله‌دی دیدی. پوتین روسیه دولتی‌نی بو توغریده جدی تشویشده ایکنی هم تیلگه آلدی.

بوندن بیر نیچه وقت آلدین روسیه‌نینگ اویوشتیرووچی ماده‌لرگه قرشی کوره‌ش بوییچه اداره‌سی رییسی افغانستان اویوشتیرووچی ماده‌لری‌نینگ روسیه‌گه قاچاق ایتیش جریانی تیزلشگنی خصوصیده خبر بیرگن ایدی. اونگه کوره افغانستان آرقه‌لی مرکزی آسیا و روسیه‌گه اویوشتیرووچی ماده‌لر قاچاقی بیلن کمیده یوز مینگ کیشی شغللنه‌دی.

روسیه رسمی‌لری‌نینگ ادعا قیلیشلریچه، افغانستان‌نینگ شمالی ولایتلریده اویوشتیرووچی ماده‌لر ایشلب چیقریله دیگن لابراتوارلر موجود. مذکور فاربریکه‌لرده ییتیشتیریله‌دیگن اویوشتیرووچی ماده‌لر روسیه و مرکزی آسیا مملکت‌لری گه قاچاق قیلینه‌دی.

نا رسمی معلوماتلرگه قره‌گنده، اویوشتیرووچی ماده‌لر بیلن شغللنه‌دیکن مافیا گروه‌لری بیر ییلده کوکناری ایکیش و و اویوشتیرووچی ماده‌لر قاچاقی‌دن کمیده ییتمیش بیلیون دالر درآمد قولگه کیریته‌دیلر. بو مسئله روسیه دولتی‌نی جدی تشویش‌گه سالگن.